Бел / Рус / En

Гісторыя






 

Гісторыя навукова-практычнага цэнтра НАН Беларусі па земляробстве пачынаецца з стварэння ў 1927 г. Беларускага навукова-даследчага Інстытута сельскай і лясной гаспадаркі імя У. і.Леніна, які аб’яднаў у сабе разрозненыя вопытныя станцыі, аддзелы і лабараторыі Беларусі. За мінулыя гады неаднаразова мяняліся назвы, ведамасная падпарадкаванасць інстытута, але нязменным заставаўся галоўны прынцып яго дзейнасці-правядзенне ўзважанай, глыбока прадуманай навукова-даследчай палітыкі ў галіне земляробства і селекцыі.
У 1977 г. За заслугі ў развіцці сельскагаспадарчай навукі і стварэнне новых гатункаў сельскагаспадарчых культур інстытут узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга. Стварэнне і станаўленне інстытута звязана з імёнамі многіх буйных навукоўцаў, такіх як Лупинович І. С., Рагавой п. П., Лапо А. І., Шемпель В. І., Афанасьеў Я. Н., Аляксееў Е. А., Кедраў-Зихман А. К., Пракопаў П. Е., Чыжэўскі М. Г., Сяменаў А. Л., Н Мухін.Д. (Герой Сацыялістычнай Працы), Стралкоў І. Г., Казлоўскі А. І., Старавойтаў К. Т., Кавалеўская Н.П., Бачыла Н.Г., Шкель М. П., Перепелица В. М., П. І. Ніканчык, Самсонаў В. П. і інш.
У розныя гады дырэктарамі інстытута былі: Гарэцкі Г. І. (1927-1930 гг.), Афанасьеў Я. М. (1931-1937 гг.), Іваноў С. Н. (1938-1939 гг.), Урсулов А. М. (1939-1941 гг.), Езубчик а. А. (1944-1945 гг.), Шемпель В. І. (1946-1949, 1952-1973 гг.), Лапо А. І. (1950-1953 гг.), В. С. Шевелуха (1973-1974 гг.), В. П. Самсонаў (1974-1999 гг.), М. А. Кадыраў (1999-2006 гг.), Ф. І. Прывалаў з 2006 г.
У мэтах павышэння каардынацыі праграм навуковага забеспячэння ў раслінаводстве, комплекснасці навуковых даследаванняў Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь №242 ад 18.04.2006 г. на базе інстытута быў створаны навукова-практычны цэнтр Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па земляробству. Узначальвае Цэнтр доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар, член-карэспандэнт НАН Беларусі, заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь Фёдар Іванавіч Прывалаў.
У склад Навукова-практычнага цэнтра ў якасці даччыных прадпрыемстваў увайшлі 6 навукова-даследчых арганізацый (Інстытут глебазнаўства і аграхіміі, Інстытут абароны раслін, Інстытут меліярацыі, Палескі інстытут раслінаводства, Інстытут лёну, доследная навуковая станцыя па цукровых бураках), а таксама вытворчае сельскагаспадарчае прадпрыемства РУП «Шыпяны-АСК». Цэнтр таксама ажыццяўляе каардынацыю навукова-практычнай дзейнасці 2-х занальных інстытутаў і 6 абласных сельскагаспадарчых вопытных станцый.
Навукова-практычны цэнтр НАН Беларусі па земляробстве з’яўляецца вядучай навукова-даследчай арганізацыяй Рэспублікі Беларусь у галіне земляробства, раслінаводства, селекцыі і насенняводства сельскагаспадарчых раслін. Распрацаваны і пастаянна ўдасканальваюцца сучасныя падыходы і напрамкі даследаванняў у дадзенай вобласці. Сваімі распрацоўкамі ў галіне прыкладных і фундаментальных даследаванняў цэнтр ўносіць значны ўклад у забеспячэнне харчовай бяспекі рэспублікі.
Селекцыянерамі цэнтра створана больш за 400 гатункаў збожжавых, зернебабовых, тэхнічных і кармавых культур. Усе зарэгістраваныя ў Дзяржаўным рэестры гатунку паспяхова канкуруюць з лепшымі дасягненнямі замежнай селекцыі і маюць высокі ўзровень ураджайнасці.
Гатункі беларускай селекцыі усё большае распаўсюджванне атрымліваюць за межамі краіны і ўключаны ў Дзяржаўныя рэестры для выкарыстання ў Расіі і Украіне.
Створаны вядомыя ў краіне навуковыя школы па кормавытворчасці, земляробству, аграхіміі, селекцыі, абароне раслін. Вялікі ўклад у іх стварэнне ўнеслі акадэмікі НАН Беларусі Кукрэш Л. В., Грыб С. і., Шлапуноў В. Н., Голуб і. А., Лапа В. В., Багдзевіч і. М., Ліхацэвіч А. П., члены-карэспандэнты Прывалаў Ф. і., Урбан Э. П., доктара навук Анохіна Т. А., Копцік і. К., Булавін Л. А., Булавіна Т. М., Берастаў і. і., Кадыраў М. А. у цяперашні час багатыя традыцыі навуковага пошуку працягваюць высокакваліфікаваныя маладыя навукоўцы з вялікім навуковым патэнцыялам і ўзроўнем прафесіяналізму.
За вялікія дасягненні ў навуцы 14 супрацоўнікаў цэнтра ўдастоены звання лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі.
Вялікая ўвага надаецца павышэнню кваліфікацыі спецыялістаў сельскай гаспадаркі і ўкаранення навуковых распрацовак у вытворчасць. Штогод праводзяцца канферэнцыі, нарады, навуковыя і навучальныя семінары з удзелам прадстаўнікоў усіх узроўняў аграрнага сектара, выдаюцца зборнікі прац, тэзісы канферэнцый і іншая навуковая літаратура, якая адлюстроўвае вынікі навуковых даследаванняў, сучасны стан, праблемы і перспектывы развіцця сельскай гаспадаркі. Традыцыйнымі сталі навукова-практычныя семінары на вопытных палях цэнтра «Дні поля». Навукова-практычны цэнтр НАН Беларусі па земляробству актыўна развівае міжнароднае навукова-тэхнічнае супрацоўніцтва.
Структурныя падраздзяленні цэнтра ў каардынацыі з даччынымі і рэгіянальнымі навукова-даследчымі арганізацыямі ажыццяўляюць комплекснае рашэнне праблем навукі і навуковага забеспячэння вытворчасці.